Meditaties

We leven in een drukke tijd waarin veel van ons verwacht wordt en ook van kinderen. Mediteren kan rust brengen.

Er komen heel veel prikkels op een kind af die het allemaal moet zien te verwerken. Soms lukt dat allemaal niet zo goed en heeft een kind echt even rust nodig. Maar echt leren om je te ontspannen, is iets wat vaak niet zomaar vanzelfsprekend is.

Een van de manieren waarop je kunt ontspannen is door middel van meditatie of visualisaties.

Door meditatie leer je je aandacht te richten en door te visualiseren leer je scheppend – dus creatief – bezig te zijn.
Door middel van visualisaties leert een kind om zijn/haar gedachtewereld tot rust te brengen en de aandacht ergens op te richten zonder prikkels van buitenaf. Buiten dat je dus bezig bent met je te ontspannen, leer je onbewust nog veel meer!

Voordelen van visualisaties/meditaties voor kinderen

Kinderen krijgen zelfvertrouwen door te mediteren. Ze worden fantasierijk en creatief van visualisaties. Ze concentreren zich beter en worden zelfbewuster.
Wanneer je visualisaties doet voor het naar bed gaan wordt zijn ze leuk en betoverend. Daardoor slapen kinderen rustiger en hebben ze minder kans op nachtmerries omdat meditatie ze een rustig en veilig gevoel geven.

Voordelen van visualisaties/meditaties met kinderen voor thuis

Natuurlijk heeft een ouder er baat bij als het naar bed gaan minder stress oproept. Je zult merken dat wanneer je dit regelmatig doet dat je kind meer rust in zich krijgt en dat het daardoor ook meer rust in een gezin geeft.
Als ouders krijg je de kans je aan het eind van een drukke dag samen met je kind(eren) te ontspannen. Wat goed is voor de ontwikkeling van een sterke band met je kind omdat je samen bezig bent met iets wat kwaliteit en inhoud geeft.

Voordelen van visualisaties/meditaties met kinderen op school

Ja, ook op scholen kun je mediteren en visualiseren en het levert ook nog voordelen op.
Buiten dat het een leuke activiteit is, kunnen kinderen zich beter op hun werk concentreren omdat ze door de meditaties beter leren luisteren en zich beter concentreren.
De werksfeer in de klas gaat erop vooruit wanneer de kinderen rustiger en geconcentreerder worden

Tip!

Je kunt een kind ook zich even terug laten trekken en het naar muziek laten luisteren die het graag hoort. Het is zelfs mogelijk om het naar luisterverhalen of kindermeditaties te laten luisteren. Wellicht heeft het kind een voorkeur voor speciale muziek waar het rustig van wordt. Zo heb je ook relaxmuziek voor kinderen.
Wanneer je dit op een mp3-speler zet, kan het kind het op een plekje doen waar het zich graag terug trekt zoals bijvoorbeeld op de eigen kamer of wellicht een “geheime” hut op zolder.

Leuke meditaties en visualisaties in boeken
In onderstaande boeken vind je leuke meditaties en visualisaties in boeken

Een paar visualisaties / meditaties uit het boek “De Wens Ster”
Bestel hier het boek De Wensster.



Voorbeelden uit “De Wensster”

Kinderen met HSP

Tips voor hooggevoelige kinderen

Als je hooggevoelig bent, neem je veel waar. Het kan het zijn dat al je gedachten, gevoelens en gewaarwordingen de hele tijd door elkaar ritselen. Je wordt dan opgewonden of juist heel moe. Het is dan ook logisch dus dat je meer tijd en rust nodig hebt om al deze indrukken te verwerken. Om de indrukken te kunnen verwerken moet je je af en toe kunnen terugtrekken om je te kunnen afsluiten van je alles om je heen.

Soms ben je misschien zelfs te moe om te slapen of wordt je in plaats van heel slaperig juist heel druk. Je bent niet meer te stoppen en je slaap/waak-ritme raakt helemaal in de knoop. Het is belangrijk dat je zo nu en dan een pauze neemt en je afvraagt of je misschien aan rust toe bent.

Wanneer je voelt dat het binnen in jezelf te druk is geworden, zonder je dan even af: zoek een rustige plekje op of ga even naar buiten. Het beste is om even de natuur in te gaan. Ga eens lekker op het gras zitten, bij een plant of en boom en laat alles even van je afglijden.

Als je even niets doet, wordt het vaak druk in je hoofd met al je gedachten. Het lijkt alsof het nooit stil is. Daar kun je ook moe en rusteloos van worden. Een korte meditatie kan je helpen om even rust te krijgen in je hoofd. Er zijn heel veel verschillende meditaties die je kunt doen. Lees hierover meer op de pagina over meditaties.

Om te rusten en dan bedoel ik echt tot rust komen, zijn veel mogelijkheden. Dus kijk maar eens wat het beste bij jou past.

Tips die je kunnen helpen om een overgevoelige reactie voor te zijn:

  • Eet regelmatig
    Het is voor hoogsensitieve mensen extra belangrijk dat je rustig en regelmatig eet. Dan kan je voedsel beter verteren en heb je minder kans op vervelende buikkrampen.
  • Drink voldoende
    Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen beter opletten in de klas als ze tijdens de les regelmatig wat water mogen drinken.
  • Rust door ademhaling
    Wanneer je bewust ademt, ben je meer bewust van jezelf. Je ademhaling vormt als het ware de brug tussen denken en voelen.
  • Baas over je gedachten
    Soms lijkt het alsof anderen heel veel van je verwachten zonder dat ze dat daadwerkelijk doen. Wanneer je zelf perfectionistisch bent, zet je jezelf heel erg onder druk. Je kunt jezelf anders leren denken. Nu kosten je gedachten je veel energie. Je moet ze omzetten zodat ze je juist energie/kracht geven. Op die manier kun je de druk die je ervaart heel wat verlichten.
  • Laat los
    Dingen veranderen. Dat is zelfs nodig en hoort bij het leven.
  • Ga eens lekker dagdromen
    Je fantasie kan je helpen om juist heel rustig te worden.
  • Meditatie
    Mediteren is niet zomaar wat wegdromen. Wanneer je mediteert, betekent dat je klaarwakker bent, niets hoeft te doen en je zo rustig voelt dat je je nergens aan stoort.
  • Zeg “stop” 
    Zeg stop tegen de dingen waar je mee bezig bent en ga even iets anders doen.
  • Lach!
    Als je lacht, ontspan je. Stel je in moeilijke situaties iets voor wat jou aan het lachen kan maken. Bijvoorbeeld dat een boze persoon een aap op zijn schouder heeft die gekke bekken trekt.
  • Dagboek
    Door een dagboek bij te houden, krijg je inzicht in wanneer je je slecht/goed voelt en voor hoelang.
  • Agenda
    Daarin schrijf je wat je moet, wilt en mag doen en durf te schrappen als het te druk dreigt te worden.
  • Beweeg
    Als je beweegt, komen er stoffen vrij in je lichaam die je blij maken. Als je fijn gesport hebt, zijn niet alleen die stoffen vrijgekomen, maar je bent beslist ook te moe om nog te piekeren.
  • Gooi alles eruit
    Gooi alle opgekropte emoties eruit. Als je lucht hebt gegeven aan je boosheid, voel je misschien dat er veel verdriet zit. Een potje huilen kan dan veel goed doen.
  • Neem een heerlijk bad
    ’s Avonds een warm bad of warme douche zorgt voor een heerlijke nachtrust.
  • Ben creatief
    Soms heb je iets nodig om je zinnen te verzetten.
  • Ruim op 
    Houdt alleen de dingen die je blij maken. Je zult merken dat door deze grote schoonmaak ook je gedachten en gevoelens opruimen.
  • Pieker alleen als het echt helpt
    Zorgen maken is niet erg, als je er maar niet wakker van ligt. Wanneer je je zorgen maakt, bedenk dan eerst even of je zelf iets aan de situatie kunt veranderen. Kun je iets doen, doe dat. Maar kun je er niets aan veranderen, heeft het ook geen zin om er nog langer over te piekeren.
    Door je piekergedachten te parkeren komt er ook ruimte vrij voor je intuïtie. Intuïtie helpt je spontaan oplossingen te vinden, tenminste voor de problemen waar jij wel iets aan kunt doen.
  • Draag je lievelingskleren
    Wanneer je kleding draagt waar je je fijn in voelt, voel je je ook fijner.

Raak je toch overprikkeld dan heb ik een heleboel tips voor je!

Boekentips:

Ouders

Het opvoeden van hooggevoelige kinderen vraagt om een aantal aandachtspunten.

Wanneer ouders zich daarvan bewust zijn en hier naar handelen is het voor zowel het hooggevoelige kind en zijn gezinsleden veel prettiger. Hieronder vind je zes aspecten van de hooggevoeligheid van je kind en hoe je die elk je als ouder voor bepaalde problemen kunnen plaatsen zolang je niet de passende aanpak kiest.

De zes meest voorkomende problemen:

  1. Oog voor detail
    • Geloof je kind. Wanneer je kind zegt dat het pijn heeft, dan is dat ook zo, ook als je zelf geen last hebt van dergelijke dingen.
    • Zorg er bij jonge hooggevoelige kinderen voor dat ze voldoende gevoed en uitgerust zijn.
    • Wanneer een hooggevoelige kind oud genoeg is om je te begrijpen, erken je eerst het ongemak van je kind en laat je hem vervolgens weten wanneer en hoe het zal ophouden of, als dat werkelijk het geval is, dat je er eenvoudig niets aan kunt doen.
    • Stel grenzen aan wat er van je verwacht jan worden.
    • Houd je aan je normen voor beleefdheid en goed gedrag in het openbaar, maar onthoudt dat emoties irrationeel en overweldigend kunnen zijn, zelfs voor volwassenen.
    • Indien mogelijk laat je je kind zelf de oplossing bepalen.
  2. Makkelijk overprikkeld en te opgewonden raken.
    • Wees je ervan bewust dat elk hooggevoelige kind gebieden heeft waar overprikkeling grote problemen veroorzaakt. Meestal zijn dit activiteiten waarin ze eerder hebben gefaald of bang waren te zullen falen.
    • Zorg dat je kind ergens goed in is.
    • Zorg ervoor dat je kind zo vaak heeft geoefend en zo goed is dat, dat niets hem meer van zijn stuk brengt. Oefen in dezelfde omstandigheden en settings als die waarin ze uiteindelijk de prestatie moeten leveren.
    • Laat een hooggevoelige kind nooit met te weinig voorbereiding moeten presteren
    • Praat over wat er verkeerd kan gaan en hoe daarmee om te gaan. Praat over fouten en hoe je ertegenaan kunt kijken. Wat kan het kind tegen zichzelf en anderen zeggen om het draaglijk te maken?
    • Leg uit welk effect overprikkeling heeft op je prestaties en welbevinden. Leg uit dat hij het kan, maar dat nervositeit soms in de weg kan gaan zitten.
    • Zorg ervoor dat de competenties van je kind dingen zijn waar druk een niet te grote rol speelt.
    • Leer je kind genieten van allerlei niet-competitieve activiteiten.
  3. Intense innerlijke reacties
    • Hoe intenser de ervaring van een nieuwe emotionele situatie en de verbeelding van alle implicaties en consequenties, hoe groter de impact. Dat betekent meer geluk, vreugde, bevrediging, tevredenheid en extase; én meer akelige gevoelens.
    • Hooggevoelige kinderen raken vaak nog meer dan andere kinderen van streek door onrecht, conflicten of leed. Ze overzien over het algemeen de onheilspellende gevolgen.
    • Denk na over hoe je zelf omgaat met emoties en hoe je wilt dat je kind er mee omgaat.
    • Ga lezen over emotionele intelligentie.
    • Praat me je hooggevoelige kind over emoties
    • Probeer holding te geven voor negatieve emoties van je kind totdat je hooggevoelige kind het zelf kan. In het ideale geval ga je naar een rustige plek en laat je je kind zijn gevoelens volledig tot uiting brengen, terwijl jij rustig blijft en niet in de verdediging gaat.
    • Wees ook ontvankelijk voor positieve emoties en pas je aan bij de gevoelstoon. Je probeert met aandacht en respect te reageren op negatieve emoties, maar doe dat ook bij positieve emoties. Verpletter het enthousiasme en de vrolijke stemming van je hooggevoelige kind niet.
    • Wees je ervan bewust dat overprikkeld en te opgewonden zijn alle emotionele reacties kan versterken.
    • Als een ingrijpende emotie een aantal dagen aanhoudt, moet je misschien hulp inroepen. Het gaat dan om emoties als neerslachtigheid, angst, woede en ook opgewekte maar slapeloze “hyper” toestanden.
  4. Zich bewust zijn van andermans gevoelens
    • Als je er van uit gaat dat de mens een sociaal dier is en het het vermogen om subtiele verschillen op te merken combineert met een intens gevoelsleven, dan heb je een persoon die zich in hoge mate bewust is van gevoelens van anderen. Wat een fantastische eigenschap, die je hooggevoelige kind empatisch maakt, een intuïtief leider (en niet te vergeten verkoper), bedreven in het grootbrengen van willekeurig wat en met een scherp zintuig voor wanneer een relatie aandacht behoeft.
    • Voor oudere hooggevoelige kinderen is een van de grootste problemen dat ze zich bewust kunnen zijn van de gevoelens van de ander zonder dat de ander dat zelf is. Een hooggevoelige kind kan echter de subtiele signalen oppikken, zelfs de lichaamsgeur die een bepaalde emotie veroorzaakt. Het zal je kind enorm helpen als jij je eigen gevoelens kunt herkennen en er eerlijk over kunt zijn.
    • Voor een hooggevoelige kind is het moeilijk te geloven als hij zelf wel alles van iedereen ziet, inclusief hoezeer andere mensen zichzelf wel degelijk vergelijken op subtiele wijze vergelijke met de rest, dat ze zich geen zorgen hoeven te maken over wat anderen denken.
      Als gevolg van dit voortdurend gewaarzijn van anderen, kan een hooggevoelige kind besluiten de behoeften van anderen op de eerste plaats te laten komen en hen (en het hooggevoelige kind zelf) zo de emotionele pijn te besparen. Dit gebeurt meestal niet bewust en het kan zijn dat een dergelijke aanpassing zich alleen bij bepaalde personen voordoet. Bij anderen, bijvoorbeeld jouzelf, kan je hooggevoelige kind zeer opvliegend, uitgesproken en veel eisend zijn.
    • Wat kan je doen om dit gewaarzijn van de gevoelens van anderen tot iets waardevols te maken? Enkele basistips:
      • Wees je ervan bewust hoe je omgaat met je eigen gewaarzijn van de gevoelens van anderen. Als je het probleem van je zorgen maken over wat anderen van je denken ontkent, zal je kind zich slecht voelen , omdat hij zich daar wel zorgen over maakt. Een van de geneugten (en beproevingen) van kinderen hebben, is dat je wordt gedwongen na te denken over de grote vragen des levens.
      • Leer je kind wat je kunt doen, zoals bij elkaar gaat zitten tijdens de feestdagen aan het eind van het jaar om uit te kiezen welke doelen jullie gezin gaat steunen. En heb het erover wat niet helpt, zoals je voortdurend slecht voelen over het lijden van anderen. Je doet wat je kunt en gaat weer door. Met betrekking tot je bewust zijn van het oordeel van anderen, kun je de “fiftyfiftyregel” toe passen. Je kunt er van uitgaan dan vijftig procent van de mensen het leuk vindt wat e doet en vijftig procent niet. Je kunt dus net zo goed doen wat volgens jou het beste is. Je kunthet toch niet iedereen naar de zin maken.
      • Ga na hoe je evenwicht creëert tussen de behoeften van anderen en die van jezelf. Kijk naar je eigen vermogen om “nee” te zeggen of je niets aan te trekken van de mening van anderen als die niet juist voelt. Je kind zal je nadoen.
      • Leer je kind dat het recht heeft om nee te zeggen of de mening van een ander te negeren.
      • Wees voorzichtig dat je niet te veel van je eigen zorgen of oordelen over anderen met je kind deelt. hooggevoelige kinderen kunnen fantastische vrienden, vertrouwelingen en raadgevers worden, vooral voor ouders zonder intieme, begripvolle partner. Dat is echter zelfs voor het meest wijze kind te veel.
      • Om het besef van zijn eigen behoeften en verlangens te versterken, moet je hem zo vaak mogelijk zijn eigen keuze laten maken. Zelfs als je kind er traag in is of jij denkt te weten wat voor hem de beste keuze is. Als zijn behoefte in conflict is me die van een ander, iemand mishaagt of als iemand zegt dat zijn keuze stom is of van een slechte smaak getuigt, zeg dan tegen je kind dat het gepast is om een advies dat redelijk klinkt en met goede bedoelingen wordt gegeven kort en beleefd te overwegen, maar dat hij het recht heeft er zijn eigen mening en behoeften op na te houden en om te leren van zijn eigen ervaringen.
      • Zorg ervoor dat de wensen van alle gezinsleden zoveel mogelijk gelijkelijk worden gehoord en gerespecteerd.
  5. Behoedzaamheid bij nieuwe, mogelijke gevaarlijke situaties
    • Omdat sensitieve kinderen in elke situatie zo veel zien, zullen ze zelfs in vertrouwde situaties nieuwe aspecten opmerken. Aangezien onze cultuur een avontuurlijke instelling bewondert en aanmoedigt, zijn vaak alleen ouders op de hoogte van de geheime voorzichtige kant van hun kind. Enkele aanbevelingen:
    • Denk aan de voordelen van het voorzichtige gedrag van je kind, dit voorkomt dat je teleurgesteld raakt wanneer het niet zo “cool” lijkt.
    • Bekijk het vanuit het gezichtspunt van je kind.
    • Wijs op wat wel bekend is of wat lijkt op eerdere situaties die je kind zich meester heeft gemaakt.
    • Ga stap voor stap. Zet kleine en makkelijke stapjes, zodat je kind nauwelijks kan protesteren en zeker kan zijn dat het goed gaat en ze een goede indruk zal maken.
    • Zorg ervoor dat je kind zich terug kan trekken (als dat mogelijk is zonder dat hij daarmee in verlegenheid gebracht wordt).
    • Als je wilt dat je kind blijft openstaan voor nieuwe situaties, dan is succes de sleutel. Vergeet niet dat alle hooggevoelige kind een er-op-af-systeem hebben. Ze willen ook op onderzoek uit, zolang de risico’s niet te groot lijken. Wijs hen dus op alle voordelen van het op onderzoek uit gaan (zonder te overdrijven) terwijl je risico’s zo klein mogelijk maakt.
  6. Anders zijn trekt aandacht
    • De zesde uitdaging van het opvoeden van een hooggevoelige kind heeft niet direct te maken met de eigenschap zelf, maar met hoe anderen ertegenaan kijken.
    • Onderzoek je eigen houding naar deze eigenschap
    • Praat met je kind over de eigenschap. Erken de problemen die erdoor worden veroorzaakt, maar wijs ook op de waardevolle kanten. Negeren dat je kind anders, is werkt niet. Je zwijgen is veelzeggender dan woorden.
    • Denk na over hoe je zelf wilt reageren op commentaar van anderen, met name in situaties dat je kind erbij is. Als je een aantal gefundeerde en intelligente antwoorden hebt bedacht, kun je vrijwel onoverwinnelijk worden op dit gebied, aangezien de meeste mensen slecht geïnformeerd zijn.
    • Wanneer je kind oud genoeg is om iets meer te begrijpen van culturen en psychologie, geef dan wat uitleg over de wortels en de geschiedenis van hoe mensen reageren op sensitiviteit. Hoe sensitiviteit in sommige culturen wordt bewonderd en als dat niet het geval is, hoe sommige mensen, vooral mannen, zo bang zijn om een dergelijke eigenschap bij zichzelf te ontdekken, da ze er heel vreemd mee kunnen omgaan.
    • Bescherm je kind tegen aandacht, lof of medelijden die misplaatst zijn.

Omdat hooggevoelige kinderen extra gevoelig kunnen zijn voor de manier waarop ze gecorrigeerd worden, zijn de onderstaande basisstappen wellicht goed om in je achterhoofd te houden.

  1. Ga na of er bij jou of je kind nu sprake is van een overprikkeling. Als een van de twee of beiden overprikkeld zijn, kalmeer dat eerst jezelf en vervolgens je kind. Als je niet eerst de controle over jezelf hervindt, kun je ook de kind niet helpen zijn zelfbeheersing terug te vinden. Als kinderen sterk overprikkeld zijn, kan het twintig minuten of langer duren voordat ze zich weer normaal voelen.
  2. Luister en toon medeleven. hooggevoelige kinderen moeten zich gehoord voelen, aangezien ze vaak diepe gevoelens of goede redenen hebben voor wat ze hebben gedaan en ze taken in hoge mate gedesillusioneerd door onrecht.
  3. Herhaal de gedragsregels en , als je kind oud genoeg is, de redenen ervoor.
  4. Bepaal of je verdere maatregelen moet nemen.
  5. Formuleer wat je kind in toekomstige situaties kan doen.

Ook is het belangrijk op de hooggevoeligheid met je kind te bespreken.

Het spreekt voor zich dat de manier waarop je dit doet aangepast is aan de leeftijd van het kind. Maak je kind duidelijk dat het er niet alleen in staat, dat er een heleboel andere hooggevoelige mensen zijn. Het kan helpen om op zoek te gaan naar mensen die je kind kent en bewondert en die (waarschijnlijk) ook hoog sensitief zijn.
Vertel dat iedereen bepaalde karaktereigenschappen heeft die eruit springen. Wanneer je kind zich beklaagt dat hij hooggevoelig is, kom dan met een voorbeeld van een situatie waarin het juist een voordeel was. Ben verder ook eerlijk op welke punten je kind volgens jou kan veranderen en op welke waarschijnlijk niet.

De ervaring leert dat hooggevoelige kinderen ook op medisch gebied anders kunnen reageren dan niet hooggevoelige kinderen. Enkele feiten waar je rekening mee moet houden als je naar een arts gaat:

  1. Hooggevoelige kinderen zijn gevoeliger voor pijn. Daardoor kunnen hooggevoelige kinderen meer klagen en krijgen ze meer tests en medicatie dan nodig is.Aan de andere kant zijn er ook hooggevoelige kinderen die hun symptomen verzwijgen. Het is dus belangrijk om te weten of je kind overdrijft of verzwijgt.
  2. Ze hebben vaker hoofdpijn
  3. Ze zijn banger voor injecties
  4. Ze kunnen minder goed tegen een ziekenhuisopname
  5. Ze hebben vaker allergieën

Zoals bij alles zijn er zowel leuke en minder-leuke kanten aan hooggevoeligheid. Volgens Elaine Aron zijn onderstaande punten de vreugden die alleen ouders van hooggevoelige kinderen kennen:

  • Zelfs de problemen hebben hun positieve kant. Door het begrip en de ondersteuning te bieden die je kind nodig heeft, zal je hooggevoelige kind een diepe waardering voor je voelen.
  • Je kind zorgt ervoor dat je je meer bewust wordt van alles en laat je kennismaken met schoonheid, nuances, subtiele sociale verschijnselen en levensvragen waar je anders niet zij zou stilstaan.
  • Jullie relatie zal zich verdiepen. Je zult moeten leren ontvankelijk te zijn voor de momenten waarop je kind meer nabijheid wil, evenals de momenten waarop hij op zichzelf wil zijn.
  • Je hebt een kind dat jou ziet, zowel de bewuste delen als de onbewuste, waardoor jij gedwongen wordt je meer bewust te worden van jezelf.
  • Je zult je goed opgevoede hooggevoelige kind zien opgroeien tot iemand die in staat is tot een verbazingwekkend diep gevoelsleven en vreugde kan beleven aan het gehele scala van innerlijke en uiterlijke schoonheid.
  • Je zult zien dat je goed opgevoede hooggevoelige kind een uitzonderlijke bijdrage levert aan de wereld, of dat nu achter de schermen is of als middelpunt. Omdat sensitieve mensen zulke scherpzinnige waarnemers en denkers zijn, zijn ze van oudsher de uitvinders, beleidsmakers, genezers, geschiedkundigen, wetenschappers, kunstenaars, docenten, raadgevers en spiritueel leiders. Ze zijn adviseurs van vorsten en krijgers, de zieners en de profeten. In hun leefomgeving zijn ze vaak de opinieleiders, degenen naar wie mensen toegaan om te vragen wat ze moeten stemmen of hoe ze een familieprobleem moeten oplossen. Ze zijn buitengewone ouders en partners. Ze zijn medelevend en zeer begaan met maatschappelijke rechtvaardigheid en het milieu.

 

Leerkrachten

Aandachtspunten en tips voor leerkrachten van hooggevoelige kinderen

Zoals bij informatie al gezegd wordt is het vanzelfsprekend dat ieder kind binnen het onderwijs benaderd wordt op een individuele wijze en kan leren op een manier die voor hem of haar het beste werkt. Hoogsensitieve kinderen vormen daarbij geen uitzondering. Bovendien is het belangrijk eigenschappen van leerlingen niet te stigmatiseren en dus geen uitzonderingen te maken wanneer dat niet nodig is.

Hooggevoeligheid is een aangeboren karaktertrek, die bij onderkenning door de leerkracht en het kind geen problemen hoeft op te leveren, maar wel aandacht vraagt. Wanneer leerkrachten bewuster met deze groep kinderen om gaan, kan voor die kinderen een beter pedagogisch klimaat ontstaan binnen de school.

Er hoeven geen grote aanpassingen gedaan te worden om hooggevoelige kinderen een fijne schooltijd te bezorgen. Het belangrijkste is het signaleren van knelpunten door de leerkrachten, bewustwording van het feit dat sommige kinderen een gevoeliger afgestemd systeem bezitten dan andere kinderen. Veel problemen kunnen voorkomen worden door eens kritisch te kijken naar eigen handelen en indeling van het schoolwerk en schoolruimten. Kinderen kunnen zelf zeer gericht informatie geven, wat voor hen nodig is om goed/beter te functioneren. Neem het kind serieus want dit wordt nog te vaak te weinig gedaan wordt door de leerkrachten.

Kinderen kunnen heel goed in staat om aan te geven wat zij nodig hebben op school. Wat vooral belangrijk is dat zij zich veilig voelen in de klas en bij de leerkracht, rustig hun werk kunnen doen en duidelijkheid hebben over de taken die van hen verwacht worden. Kinderen kunnen zelf aan te geven op welke punten verbeteringen voor hen mogelijk zijn, waar ze zelf iets aan kunnen doen en waar de school iets aan zou kunnen veranderen, zodat het voor hen prettiger wordt op school.

Aandachtspunten en tips:

(meer…)

Kenmerken HSP

Bij hoogsensitieve kinderen herkennen we kenmerken uit alle vier categorieën.

De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben dus vooral betekenis in hun onderlinge samenhang.
Kenmerken van hooggevoelige kinderen :

Lichamelijk: het fysieke lichaam, inclusief de zintuigen
Emotioneel: gevoelens, omgang met anderen
Mentaal: denken, leren, informatieverwerking
Spiritueel: besef van een zingevende context, eventueel vallend buiten de grenzen van het direct waarneembare.

Kenmerken op lichamelijk gebied:

• veel zien, kleine veranderingen waarnemen.
• graag ‘langs de kant’ staan om te observeren.
• scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel ‘hard’ noemen.
• geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals labeltjes in kleding.
• intens reageren op lichamelijke pijn.
• Subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden.
• gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel ‘fel’ noemen.

Kenmerken op emotioneel gebied:

• aanvoelen van stemmingen en emoties.
• zich snel zorgen maken.
• toetrekken naar kinderen die enigszins buiten ‘de groep’ vallen.
• behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen.
• moeite hebben met veranderende omstandigheden.
• de kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen.
• tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie of omgeving te wennen .
• groot inlevingsvermogen in de gevoelens van anderen.
• niet van verrassingen houden.
• op jonge leeftijd al in staat zijn tot zelfreflectie.
• niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan.

Kenmerken op mentaal gebied:

• een goed geheugen hebben.
• voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken.
• snel van de ene gedachte naar de andere associëren .
• diepzinnige vragen stellen.
• eindeloos willen weten ‘waarom’.
• resultaten van rekenen blijven achter bij de rest van de vakken.
• een goed gevoel voor vreemde talen hebben, maar die graag in de praktijk leren via gesprekken (liever dan uit een boekje).
• kennis op school niet letterlijk willen/kunnen reproduceren, maar liever creatief toepassen .
• moeite hebben met structureren en organiseren.
• een hekel hebben aan oefenen en herhalen.
• dichtklappen of zenuwachtig worden bij feitelijke, gesloten vragen.
• liever belevend lezen dan begrijpend lezen.

Kenmerken op spiritueel gebied:

• eigen wijsheid, heel gericht de eigen weg volgen.
• vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn.
• zeer hechten aan de waarheid.
• gericht zijn op liefde en vrede.
• diep nadenken over levensvragen.
• sterke binding hebben met de natuur (planten, dieren).
• blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen.
• wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen (‘mediator’).

 

Sommige kinderen geven blijk van paranormaal-spirituele kenmerken.

Deze kenmerken zijn niet karakteristiek voor alle hoogsensitieve kinderen, maar kunnen bij enkele van hen wel overduidelijk aanwezig zijn:

• geesten of entiteiten ervaren.
• communiceren met elfjes, kabouters etc..
• telepathische vermogens bezitten.
• gebeurtenissen voorzien.
• licht en kleuren (aura’s) waarnemen.
• herinneringen aan vorige levens hebben.

HSP informatie

In iedere klas zijn er hooggevoelige kinderen in de klas, ook al merken leerkrachten dit niet altijd op.

Hooggevoelige mensen hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel. Zij hebben als het ware fijnere antennes, wat er voor zorgt dat zij indrukken dieper en intenser opnemen dan niet sensitieve kinderen.

Bij deze kinderen/personen wordt dus minder gefilterd en komt dus meer informatie binnen dan bij een gemiddeld persoon. Het is dan ook niet gek dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken.
Wanneer er gedurende een langere tijd of op een hogere frequentie prikkels blijven binnenkomen raken zij overprikkeld. En laat dit nu juist het grootste probleem zijn voor hooggevoelige kinderen.

Wanneer hooggevoeligheid niet herkend wordt kan het gedrag van een hooggevoelig kind dat overprikkelt is, door de leerkracht als storend gedrag worden gezien. Deze leerlingen voelen zich op hun beurt niet serieus genomen of onrechtvaardig behandeld. Wellicht is het probleem dat er veel onduidelijkheid bestaat over de term hooggevoeligheid. Mensen denken soms dat het ‘iets van deze tijd is’ of dat je ’erin moet geloven’. Hieronder kun je meer lezen over wat het nu wel is en wat het doet met een kind.

In vakliteratuur kom je verschillende benamingen tegen voor hooggevoelige kinderen. De termen hooggevoelig, hoogsensitief, HSK (Hoog Sensitief Kind) en HSP ( Hoog Sensitieve Persoon) worden gebruikt. Het begrip ‘hoogsensitief’ is relatief nieuw. Veel informatie over hoogsensitiviteit is in een gevoelsmatige of spirituele context geschreven, waardoor het lijkt weinig praktische binding te zijn met het onderwijs. Veel leerkrachten associëren het begrip dan ook met zweverigheid of verlegen gedrag ‘waar een kind wel overheen groeit’, andere leerkrachten zijn benieuwd maar weten niet goed hoe ze deze kinderen kunnen herkennen.

In vrijwel iedere klas zitten één of meer hoogsensitieve kinderen. Uit onderzoek van LiHSK blijkt dat er een kans van slechts 11 % is dat bij gedrag van een kind in de klas wordt gedacht aan hooggevoeligheid. Uit het onderzoek van Aron is gebleken dat 15-20% van de mensen deze eigenschap bezit. Het is iets dat met het karakter van een kind te maken heeft. Al onze karaktereigenschappen zijn aangeboren en dus zeer wezenlijke aspecten van ons gedrag. Ze zijn genetisch bepaald en over het algemeen vanaf onze geboorte aanwezig.

Het belangrijkste kenmerk is dat hooggevoelige kinderen voortdurend nadenken over alles wat ze waarnemen. Ze hebben een fijn onderscheidingsvermogen, zijn intuïtief ingesteld en raken snel overvoerd door een teveel aan prikkels. Ze zien sneller dan anderen wanneer er iets mis is, of mis dreigt te gaan. Ze zijn zorgvuldig en precies. Ze verwerken alles wat hun systeem binnenkomt op een diep niveau.

Kenmerken van hooggevoelige kinderen:

(meer…)

Overprikkeld

Hooggevoelige kinderen hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel.

Bij deze kinderen/personen wordt dus minder gefilterd en komt dus meer informatie binnen dan bij een gemiddeld persoon. Het is dan ook niet gek dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken.
Wanneer er gedurende een langere tijd of op een hogere frequentie prikkels blijven binnenkomen raken zij overprikkeld. En laat dit nu juist het grootste probleem zijn voor hooggevoelige kinderen.

Hieronder geef ik enkele tips die je bij overprikkeling in de klas kunt uitvoeren

  • Ga bewust ademen door middel van buikademhaling.
  • Energiebaan borstelen
    Energiebanen zijn energiestromen in ons lijf die je niet kunt zien. Vergelijk het maar met riviertjes die ervoor zorgen dat overal in ons lijf genoeg energie is. Als je energie stroomt, zul je je fit voelen.
  • Drukpuntmassage
    Wanneer je merkt dat je er niet meer bij kunt blijven, is er een trucje om je weer even op te frissen.
    Beweeg met je voeten om je schoenen. Span je billen eens aan en laat ze weer los of duw je tong tegen je gehemelte.
    Niemand heeft in de gaten dat je dit doet en je lichaam wordt weer wakker.
    Een andere truc is de randen van je oren uit te rollen. Leg je vingers achter je oren en rol met je duimen je oren uit, van boven naar beneden. Trek eens wat aan je oren en trek je oorlelletje naar beneden. Ook dit maakt je weer wakker en valt niet echt op.
  • Voer een gesprekje met iemand bij wie jij je fijn voelt
  • Stop oordopjes/propjes in oren als je last hebt van geluid wat te heftig binnenkomt.
  • Water drinken
    Drink één of twee glazen water. Daar frist je hoofd van op.
    Wellicht is het mogelijk om tussen de lessen door ook wel even een glas drinken.
    Onderzoek heeft aangetoond hoe belangrijk het is om genoeg water te drinken. Water kan – in tegenstelling tot andere dranken – direct opgenomen worden door het lichaam. Dat kost geen extra energie en is goed voor het gehele systeem. Het bevordert gezonde chemische processen in het lichaam, maar zorgt ook voor een goede geleiding van de zenuwimpulsen via het zenuwstelsel. Dat is nodig voor optimale samenwerking tussen beide hersenhelften en coördinatie met het lichaam (ogen en oren, handen en voeten).
  • Neem even tijd om te mediteren of te visualiseren
  • Teken of kleur een mandala
    Het inkleuren of intekenen van mandala’s maakt dat je rustig wordt. Je kunt je daarna beter concentreren en het helpt je om je af te sluiten voor de buitenwereld. Lees meer over mandala’s door op de link te klikken.
  • Stevig staan/zitten/lopen
    Een goede houding helpt om je meer te ontspannen en rustiger te voelen. Wanneer je op een juiste manier staat, zit of loopt, kan energie beter doorstromen. het beschermt je beter tegen prikkels waardoor je beter kunt nadenken en je hebt meer energie. Je voelt je rustiger en je hebt meer zelfvertrouwen. Je staat letterlijk steviger in je schoenen.
  • Vraag aan iemand of hij/hij je rug, je nek of je voeten wil masseren.
    Op die manier kun je even ontspannen.
  • Ontspannen op een rustige plek.
    Thuis kun je je bed gaan liggen en naar een muziekje luisteren om zo heerlijk te ontspannen. Misschien is er op school ook wel een plekje waar je je even heerlijk terug mag trekken.
  • Bescherm je Plek
    Een goede plek kan meehelpen om minder last te hebben van de drukte om je heen. Bedenk dat voor je naar een volle ruimte gaat je een denkbeeldige jas aan doet die alle prikkels van anderen afweert.
  • Springen/stampen op de grond, dansen swingen.
    Lekker gek doen met je lijf al dan niet op muziek, maakt je hoofd leeg en ontspant je hele lijf.
    Gapen, niezen of boeren zijn manieren om spanning kwijt te raken.
  • Buiten bewegen kan je hoofd helemaal leeg maken.
    Daarom is buitenspelen dus zo belangrijk!
  • Ga onder een heerlijke douchestraal staan.
    Dit kun je doen als je thuis bent. Bedenk dat alle vervelende gedachten en gevoelens aan het water blijven kleven en door het doucheputje verdwijnen. Wanneer je geen echte douche tot je beschikking hebt, kun je dit ook doen door middel van visualisatie. Door je voor te stellen dat je onder een net-alsof-douche staat waar veel licht uit komt. Dit licht stroomt door en over je lichaam en zorgt ervoor dat alles in je lijf en hoofd weer licht en helder voelt.
    In de klas of als je geen tijd hebt om te douchen kan het ook helpen om je polsen onder de kraan te doen. Wanneer je het water een minuut over je polsen laat stromen, geeft dat een heerlijk fris gevoel in je hoofd.
  • Geheime-gedachten-boekje
    Nare en leuke gevoelens kun je ook van je af schrijven. Wanneer je alles wat je denkt en voelt in jouw geheime-gedachten-boekje op schrijft, hoef je er niet meer aan te denken en dat kan opluchten.
  • Doe Yoga-oefeningen

 

Soms is de overprikkeling heel specifiek op bepaalde zintuigen.

Hieronder enkele tips per zintuig

  • Wat te doen als je ogen te veel zien?
    • Als je last heb van (te) veel zonlicht kun je een zonnebril op zetten.
    • Als je nare beelden blijft zien, kan het verstandig zijn om niet meer naar spannende en verdrietige films of het jeugdjournaal te kijken. Wanneer je toch iets naars gezien hebt en je krijgt het beeld niet uit je hoofd zijn er een aantal dingen die je kunt doen.
    • Praat erover met iemand bij wie jij je fijn voelt, dat kan al opluchten
    • Maak met je gedachten het nare beeld dat je voor je ziet heel klein. Net zo lang totdat je denkt dat het klein genoeg is en je er rustiger naar kunt kijken.
    • Als je snel afgeleid bent in de klas, kun je aan je juf of meester vragen of er een scherm om je tafel gezet kan worden als jullie een opdracht moeten maken. Of dat je je boek rechtop mag zetten.

 

  • Wat te doen als je oren te veel horen?
    • Als je last hebt van veel geluid in de klas kun je aan je juf of meester vragen of je een koptelefoon mag opzetten als jullie een opdracht moeten maken. Of oordopjes in mag doen.
    • Als je naar een groot feest gaat in een drukke zaal met veel mensen of naar een bioscoop met harde muziek, kun je misschien oordopjes indoen.
    • Vertel aan iemand bij wie jij je fijn voelt over wat jouw oren allemaal horen. Dat kan opluchten.

 

  • Wat kun je doen als je snel overprikkeld bent in je mond of moeite hebt met eten?
    • Als je het eten vies vindt kun je kleine slokjes water tussendoor nemen. Dan voelt het net of je mond tussendoor schoon gespoeld wordt. Ook eten glijdt het eten dan makkelijker in je keel.
    • Als je een vieze smaak in je mond krijgt als je iets spannends gaat doen, kun je misschien een minipepermuntje in je mond stoppen. Dat smaakt lekker fris.

 

  • Wat kun je doen als je snel overprikkeld raakt met je neus?
    • Als je iets echt vindt stinken in huis of de klas kun je vriendelijk aan je ouders of leerkracht vragen of dit weg mag. Leg uit waarom je het vindt stinken en daar erg veel last van hebt.
    • Als je ergens heen moet waar het niet lekker vindt ruiken, kun je bijvoorbeeld een luchtje op je hand smeren dat jij wel prettig vindt ruiken. Als je daar bent en je merkt dat je last krijgt van het geurtje, ruik je snel aan je eigen hand. Dat leidt mooi af en niemand heeft het in de gaten. Of doe een luchtje op een sjaal die je omdoet. Of je neemt een knuffel mee.
    • Meestal ruikt die naar je eigen luchtje en dat geeft een prettig gevoel.

 

  • Wat kun je doen als je huid snel geïrriteerd is?
    • Als je snel last hebt van etiketjes in kleding, vraag aan je ouders of zij deze er voor je uit willen knippen.
    • Ontdek welke stof lekker zit, bijvoorbeeld wol of katoen. Dan kun je hier rekening mee houden als je nieuwe kleren koopt.

HSP

Hooggevoelige kinderen

In vrijwel iedere klas zitten één of meer hooggevoelige of hoogsensitieve kinderen.
Uit onderzoek van LiHSK blijkt dat er een kans van slechts 11 % is dat bij gedrag van een kind in de klas wordt gedacht aan hooggevoeligheid.

Omdat er nog veel onbekendheid is bij leerkrachten heb ik speciaal voor leerkrachten en ouders van hooggevoelige kinderen een informatieve website gemaakt.

Je kunt hier de volgende informatie vinden:

  • Informatie over HSP
    HSP is iets waarmee je geboren wordt. Hoe anderen je behandelen,zal bepalen of jij er goed mee leert http://mcdeweerd.com/praktijkdevlinder/hsp/hsp-informatie/omgaan. Hier meer informatie over HSP voor ouders en school
  • Kenmerken van HSP
    Bij HSP-kinderen herkennen we kenmerken uit alle vier de categorieën.  De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben vooral betekenis in onderlinge samenhang.
  • Vragenlijst voor ouders over HSP
    Is het kind hoogsensitief? Op deze pagina vind je de HSP Vragenlijst voor ouders.
  • Informatie voor ouders
    Het opvoeden van hooggevoelige kinderen vraagt om een aantal aandachtspunten.
  • Informatie voor leerkrachten
    Aandachtspunten en tips voor leerkrachten van hooggevoelige kinderen
  • Informatie voor kinderen
    Als je hooggevoelig bent, neem je veel waar. Je hebt meer tijd en rust nodig om deze indrukken te verwerken. Hier vind je tips om ze beter te kunnen verwerken.
  • Overprikkeld raken en wat dan?
    Wanneer er gedurende een langere tijd of op een hogere frequentie prikkels blijven binnenkomen raken zij overprikkeld.Hier enkele tips voor thuis en in de klas
  • Yoga in de klas
    Yoga kan op een school gegeven worden. Het is ook mogelijk om bepaalde yogaoefeningen of yogaspelen te verwerken in een gymles.Het kan zelfs gewoon in de klas.
  • Meditaties en visualisaties
    Meditatie of visualisatie is een manier waarop je kunt ontspannen. Om te leren om je te ontspannen is iets wat vaak niet zomaar vanzelfsprekend is.
  • Mandala’s kleuren
    Het helpt kinderen hun energie te bundelen. Ze worden rustiger, werken ontspannen en kunnen zich beter verdiepen in een activiteit. Kleurgebruik kan betekenisvol zijn. Nieuwsgierig? Klik dan hier
  • Braingym
    Brain-gym zijn bewegingsoefeningen die de communicatie tussen beide hersenhelften bevordert. Storingen van deze communicatie kunnen problemen geven bij het leren en het concentreren. De Brain-Gym bewegingen zijn een natuurlijk en gezond alternatief voor spanning.

 

Interessante boeken over HSP:

Kinderen

Steeds vaker kom ik in mijn omgeving (zowel in de werksfeer als privé) kinderen tegen die meer zien of horen dan hun ouders. Soms is dat leuk, maar er zijn ook wel eens momenten dat dat helemaal niet leuk is en misschien zelfs wel wat beangstigend. Maar wat doe je dan als ouder?

Allereerst neem je kind serieus! Of jezelf nu wel of niet hetzelfde ervaart als je kind, laat je kind weten dat je hem of haar serieus neemt. Daarmee geef je je kind vertrouwen dat het ben jou als ouder ook hiervoor terecht kan. Wanneer je zelf ook iets ervaart is het al iets makkelijker omdat je de ervaring kunt delen.

Spookjes in de kamer

Er zijn diverse jonge kinderen die spreken over spookjes of geesten (al noemen ze die vaak niet zo) die ze vooral ’s nachts waarnemen. Vaak zijn het onbekenden, maar soms ook geesten van overledenen die ze hebben gekend. Sommige geesten proberen hen bang te maken of doen gek terwijl anderen gewoon door de kamer lopen. Na de kleuterleeftijd hoor je er nog weinig kinderen hierover. Dit kan zijn doordat er geen waarnemingen meer zijn of omdat ze geleerd hebben dat veel volwassenen het niet geloven.

De waarneming leidt vaak tot angstaanvallen, nachtelijke huilbuien en nachtmerries. Deze kinderen zijn dan ook bang om alleen te slapen of willen niet alleen in hun kamer zijn. Sommige kinderen hebben zowel overdag als ’s nachts plasongelukjes terwijl ze normaal wel zindelijk zijn.

Hoe kan je je kind hiermee helpen?

Het maakt niet uit wat je eigen overtuiging is rondom geesten. Belangrijk is dat je je kind de kans te geeft zich te uiten. Je kan het zelf belachelijk vinden of juist bang zijn, maar je kind heeft op het moment wanneer het spreekt over waarnemingen een begrijpende ouder nodig.
Laat je kind vertellen over wat het waarneemt op het moment dat het erover begint. Luister aandachtig zonder te oordelen. Laat het kind merken dat je het serieus neemt.
Wanneer je kind is uitgepraat en de bij behorende emoties heeft kunnen uiten, kun je vertellen wat je zelf gelooft dat er aan de hand is. Als je gelooft dat het een echte waarneming is, kan je je kind dit vertellen. Als je echter gelooft dat het niet echt is, kan je dit ook aan je kind vertellen. Dit stelt je kind gerust.

Mocht het zo zijn dat je gelooft dat het een echte waarneming is, dan kun je samen met je kind er iets aan doen waardoor je kind het gevoel en de ervaring krijgt dat het invloed uit kan oefenen.

Speciaal voor kinderen die last hebben van een spookje op hun kamer heb ik een prentenboek gemaakt.

‘Hoe tover ik een spookje van mijn kamer?’ is een handleiding in de vorm van een prentenboek. Ik help zo kinderen om die spookjes weg te toveren, zodat zij weer fijn kunnen gaan slapen.

 

Prentenboek

“Hoe tover ik een spookje van mijn kamer?”

Een veel voorkomend probleem voor kinderen is dat zij spookjes op hun kamer hebben.

Veel kinderen hebben last van spookjes* op hun slaapkamer. ‘Hoe tover ik een spookje van mijn kamer?’ is een handleiding in de vorm van een prentenboek. Ik help zo kinderen om die spookjes weg te toveren, zodat zij weer fijn kunnen gaan slapen. Maar ook volwassen personen kunnen dit boekje prima als handleiding gebruiken om ongewenste gasten uit hun slaapkamer te laten vertrekken.

Heb jij wel eens last van spookjes op je kamer?
Lig je net lekker in je bed om te gaan slapen, krijg je bezoek.
Een spookje op je kamer…
Zo’n spookje dat je alleen ziet als het donker is.
Een spookje dat altijd verstoppertje speelt als papa of mama komt kijken.
Alleen jij kunt het spookje zien.
En eigenlijk ben je er een beetje bang voor.
Je hebt vast al van alles gedaan om het spookje weg te krijgen, maar niets heeft geholpen.
Lees dan dit boekje!

In dit boekje ga ik je een geheim vertellen.

Ik ga je vertellen hoe je spookjes uit je kamer weg tovert.
Je zult zien dat iedereen het kan.
Ook jij!
Ben je er klaar voor?
Ik vertel je stap voor stap wat je moet doen om weer fijn te kunnen slapen, zonder angst voor een spookje.

 

Tip!
Leg het boekje onder je kussen, dan kun je het zo pakken als er weer zo’n vervelend spookje op je kamer zit.

* onder spookjes vallen ook geesten, entiteiten, enge monsters, etc.