Yoga

Yoga kan ook op een school gegeven worden.

In Frankrijk is het bijvoorbeeld heel gewoon. Yoga kan gegeven worden in een apart uur, zoals ook lichamelijke beweging wordt gegeven. Het is ook mogelijk om bepaalde yogaoefeningen of yogaspelen te verwerken in een gymles. Het kan zelfs gewoon in de klas.

Wanneer kinderen erg druk zijn of juist erg loom, kunnen ademhalingsoefeningen en –spelletjes kinderen weer rustiger en alerter maken. Die oefeningen hebben tevens een harmoniserend effect op de kinderen. Uit Zweeds onderzoek blijkt dat vertrouwens- en samenwerkingsoefeningen waarbij de kinderen elkaar aanraken, een positieve invloed hebben op hun gedrag naar elkaar. Kinderen leren elkaar te respecteren.

Het bijzondere is, wanneer je als leerkracht je inzet voor yogaoefeningen in de klas, dit niet ten kosten hoeft te gaan van het leerplan. Kinderen zullen juist beter presteren. Kinderen krijgen door yoga meer zelfvertrouwen wat weer de schoolprestaties stimuleert.

Yoga is niet gebonden aan een ruimte.

Het kan altijd en overal mits je maar een aantal aandachtspunten in acht neemt.

  • Zorg dat kinderen vrij kunnen bewegen en niet tegen elkaar of tegen meubilair op botsen.
  • Om in een ruimte een eigen plekje te hebben kan een matje of een handdoek al voldoende zijn. Op die manier maak je het eigen plekje tastbaar voor de kinderen.
  • Maak gebruik van de spontaniteit en het enthousiasme van kinderen. Wanneer je hen ideeën in laat brengen, zijn jullie samen op een creatieve en fantasierijke manier bezig om van een les iets bijzonders te maken.
  • Tijdens ademhalingsoefeningen is het fijn als je een raam open hebt of kunt zetten zodat er frisse lucht in een ruimte kan komen.

Boekentips:

Meditaties

We leven in een drukke tijd waarin veel van ons verwacht wordt en ook van kinderen. Mediteren kan rust brengen.

Er komen heel veel prikkels op een kind af die het allemaal moet zien te verwerken. Soms lukt dat allemaal niet zo goed en heeft een kind echt even rust nodig. Maar echt leren om je te ontspannen, is iets wat vaak niet zomaar vanzelfsprekend is.

Een van de manieren waarop je kunt ontspannen is door middel van meditatie of visualisaties.

Door meditatie leer je je aandacht te richten en door te visualiseren leer je scheppend – dus creatief – bezig te zijn.
Door middel van visualisaties leert een kind om zijn/haar gedachtewereld tot rust te brengen en de aandacht ergens op te richten zonder prikkels van buitenaf. Buiten dat je dus bezig bent met je te ontspannen, leer je onbewust nog veel meer!

Voordelen van visualisaties/meditaties voor kinderen

Kinderen krijgen zelfvertrouwen door te mediteren. Ze worden fantasierijk en creatief van visualisaties. Ze concentreren zich beter en worden zelfbewuster.
Wanneer je visualisaties doet voor het naar bed gaan wordt zijn ze leuk en betoverend. Daardoor slapen kinderen rustiger en hebben ze minder kans op nachtmerries omdat meditatie ze een rustig en veilig gevoel geven.

Voordelen van visualisaties/meditaties met kinderen voor thuis

Natuurlijk heeft een ouder er baat bij als het naar bed gaan minder stress oproept. Je zult merken dat wanneer je dit regelmatig doet dat je kind meer rust in zich krijgt en dat het daardoor ook meer rust in een gezin geeft.
Als ouders krijg je de kans je aan het eind van een drukke dag samen met je kind(eren) te ontspannen. Wat goed is voor de ontwikkeling van een sterke band met je kind omdat je samen bezig bent met iets wat kwaliteit en inhoud geeft.

Voordelen van visualisaties/meditaties met kinderen op school

Ja, ook op scholen kun je mediteren en visualiseren en het levert ook nog voordelen op.
Buiten dat het een leuke activiteit is, kunnen kinderen zich beter op hun werk concentreren omdat ze door de meditaties beter leren luisteren en zich beter concentreren.
De werksfeer in de klas gaat erop vooruit wanneer de kinderen rustiger en meer geconcentreerd worden.

 

Tip!

Je kunt een kind ook zich even terug laten trekken en het naar muziek laten luisteren die het graag hoort. Het is zelfs mogelijk om het naar luisterverhalen of kindermeditaties te laten luisteren. Wellicht heeft het kind een voorkeur voor speciale muziek waar het rustig van wordt. Zo heb je ook relaxmuziek voor kinderen.
Wanneer je dit op een mp3-speler zet, kan het kind het op een plekje doen waar het zich graag terug trekt zoals bijvoorbeeld op de eigen kamer of wellicht een “geheime” hut op zolder.

Leuke meditaties en visualisaties in boeken
In onderstaande boeken vind je leuke meditaties en visualisaties in boeken

Een paar visualisaties / meditaties uit het boek “De Wens Ster”
Bestel hier het boek De Wensster.



Voorbeelden uit “De Wensster”

Kinderen met HSP

Tips voor hooggevoelige kinderen

Als je hooggevoelig bent, neem je veel waar. Veel dingen vallen je op. Van sommige ben je je bewust maar niet van alles. Al die dingen die je opvallen kun je indrukken noemen. Wanneer je veel indrukken op doet, kun je daar opgewonden van worden of juist heel moe.
Niet alle kinderen nemen evenveel waar. Hooggevoelige kinderen hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel.
Dit betekent dat bij deze kinderen er dus minder wordt gefilterd voordat het bij hen binnenkomt.
Vergelijk het maar met een zeefje van de zandbak. Wanneer je daar zand in schept uit de zandbak en je gaat zeven, blijven er steentjes en stokjes in het zeefje liggen. Zo werkt het eigenlijk ook bij mensen. Alleen bij hooggevoelige kinderen komt het zand meteen helemaal binnen zonder dat het gezeefd is. Dat houdt in dat er dus veel meer informatie binnen komt dan bij een gemiddeld persoon. Je begrijpt dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken. Het is dan ook logisch dus dat je meer tijd en rust nodig hebt om al deze indrukken te verwerken. Om de indrukken te kunnen verwerken moet je je af en toe kunnen terugtrekken om je te kunnen afsluiten van je alles om je heen.

Soms ben je misschien zelfs te moe om te slapen of wordt je in plaats van heel slaperig juist heel druk. Het is belangrijk dat je zo nu en dan een pauze neemt en je afvraagt of je misschien aan rust toe bent.

Wanneer je voelt dat je druk wordt, neem dan even een time-out. Bijvoorbeeld door even een plekje te zoeken waar je even alleen kunt zijn maar je kunt ook even naar buiten te gaan. Het beste is om even de natuur in te gaan. Ga eens lekker op het gras zitten of liggen. Of leun tegen een boom en laat alle opwinding of spanning van je af glijden. Dit noemen ze dat je dan weer aan het aarden bent. Sommige kinderen vinden het ook heerlijk om even op de grond te gaan liggen. Hoe meer contact je met de aarde maakt des te beter.

Herken je dit? Als je even niets doet, maken je gedachten in je hoofd over uren. Het lijkt alsof het nooit stil is in je hoofd. Daar kun je ook moe of rusteloos van worden. Rust is dan een logische stap. Om te rusten en dan bedoel ik echt tot rust komen, zijn veel mogelijkheden. Dus kijk maar eens wat het beste bij jou past.

Tips die je kunnen helpen om een overgevoelige reactie voor te zijn:

Zorg goed voor jezelf

  • Dat betekent dat je gezond en regelmatig eet
    Dat betekent dat je voldoende water drinkt. Wist je dat uit onderzoek is gebleken dat je beter kunt concentreren als je regelmatig water drinkt?
  • Adem goed en via je buik
  • Chillen, relax of ontspan regelmatig
    Daarmee bedoel ik niet alleen dat je op de bank gaat hangen, maar ook buitenspelen en sporten hoort hierbij!
  • Blijf baas over je gedachten
    Ben je bewust dat je je eigen gedachten zelf creëert. Jij creëert dus ook het idee hoe anderen over je denken of wat ze van je verwachten. Je kunt jezelf anders leren denken. Zodat je gedachten niet een eigen leven gaan leiden. Heb je wel eens over NLP voor kinderen gelezen.

Wat kun je doen?

  • Laat piekergedachten los
    Er wordt ook wel eens gezegd dat piekeren de verkeerde kant op fantaseren is. Je kunt ook fantaseren hoe dingen goed kunnen gaan. Wanneer je een probleem op kunt lossen doe het dan en als je het niet op kunt lossen, probeer dan afleiding te zoeken zodat je niet langer piekert.
  • Maak dagelijkse ruimte om te mediteren of te visualiseren
    Lees meer op de pagina Meditaties
  • Zorg voor een overzichtelijke planning
    Ken je de dagritme kaartjes bij de kleuters nog? Die gaven je overzicht in de dag. Eigenlijk is dat een soort dagplanning die je zelf ook kunt maken. Je kunt natuurlijk ook een weekkalender of agenda gebruiken.
    Op die manier kun je zien wanneer je het druk hebt en wanneer je dus op moet letten dat het niet te druk wordt. Ook kun je er aantekeningen in maken over opvallende dingen die gebeuren of gevoelens die je hebt. Zodat je het ook als een soort onderzoeksboekje voor jezelf kunt gebruiken om inzicht te krijgen in jezelf.
  • Neem op tijd pauze
    Soms kun je zo opgaan in wat je aan het doen bent dat het ook teveel kan worden.
    Dat kan zowel positief als negatief zijn. Dus zorg dat je niet ergens te lang mee bezig bent.
  • Praat met anderen over wat je bezig houdt.
    Op die manier kun je ook van gedachten wisselen met iemand anders en kom je misschien wel tot een prettige oplossing voor een probleem of vind je iemand die hetzelfde denkt als jij.
  • Doe dingen waar je blij van wordt of waar je je fijn bij voelt.
    Dit is namelijk belangrijk om in balans te blijven en je goed te blijven voelen.

Raak je toch overprikkeld dan vind je hier tips!

Of kijk hier voor Boekentips:

Ouders

Het opvoeden van hooggevoelige kinderen vraagt om een aantal aandachtspunten.

Wanneer ouders zich hier bewust van zijn en hier naar handelen is het voor zowel het hooggevoelige kind en zijn gezinsleden veel prettiger. Hieronder vind je zes aspecten van de hooggevoeligheid van je kind. Hierbij ook wat aandachtspunten voor eventuele problemen kunnen plaatsen vinden wanneer een niet passende aanpak gekozen word.

De zes meest voorkomende problemen volgens Elaine Aron:

  1. Oog voor detail
    • Het allerbelangrijkst is geloof je kind. Wanneer je kind zegt dat het pijn heeft, dan is dat ook zo, ook als je zelf geen last hebt van dergelijke dingen.
    • Zeker bij jonge hooggevoelige kinderen is goede voeding en op tijd rust ban belang.
    • Is het hooggevoelige kind oud genoeg om je te begrijpen, erken dan eerst het ongemak van je kind en laat je het vervolgens weten wanneer en hoe het zal ophouden of, als dat ook echt het geval is, dat je er eenvoudig niets aan kunt doen.
    • Stel grenzen aan wat er van je verwacht kan worden.
    • Onthoudt dat emoties irrationeel en overweldigend kunnen zijn, zelfs voor volwassenen.
  2. Makkelijk overprikkeld en te opgewonden raken.
    • Wees je ervan bewust dat elk hooggevoelige kind gebieden heeft waar overprikkeling grote problemen veroorzaakt.
    • Zorg dat je kind ergens goed in is.
    • Bereid je kind voor. Oefen zo vaak dat het niet meer van zijn/haar stuk gebracht kan worden. Het is belangrijk om dan in dezelfde omstandigheden te oefenen als die zijn waarin uiteindelijk ook de prestatie geleverd moet worden.
    • Bespreek wat een kind kan verwachten zowel positief als negatief. Praat over fouten en hoe je ertegenaan kunt kijken.
    • Leer het kind wat het effect van overprikkeling kan zijn op je prestaties en welbevinden.
  3. Intense innerlijke reacties
    • Wanneer een ervaring heel intens is bij een nieuwe emotionele situatie en bij de gevolgen daarvan, dan is de kans groot dat de impact ook groter is. Dat geldt zowel voor geluk, vreugde, bevrediging, tevredenheid en extase maar ook voor meer akelige gevoelens.
    • Hooggevoelige kinderen hebben een strek rechtvaardigheidsgevoel naar zichzelf en naar anderen.
    • Ben een rolmodel wat betreft het omgaan met emoties.
    • Verdiep je in emotionele intelligentie .
    • Praat me je hooggevoelige kind over emoties
    • Reageer niet alleen negatieve emoties, maar doe dat ook bij positieve emoties. Verpletter het enthousiasme en de vrolijke stemming van je hooggevoelige kind niet.
    • Wees je ervan bewust dat overprikkeld en te opgewonden zijn alle emotionele reacties kan versterken.
  4. Zich bewust zijn van andermans gevoelens
    • Als je er van uit gaat dat de mens een sociaal dier is en met het vermogen om kleine verschillen op te merken en dat combineert met een intens gevoelsleven, dan heb je een persoon die zich in hoge mate bewust is van gevoelens van anderen. Dat is natuurlijk een hele mooie eigenschap die een hooggevoelig kind empathisch maakt.
    • Voor oudere hooggevoelige kinderen is een van de grootste problemen dat ze zich bewust kunnen zijn van de gevoelens van de ander zonder dat de ander dat zelf is. Een hooggevoelige kind kan echter de subtiele signalen oppikken, zelfs de lichaamsgeur die een bepaalde emotie veroorzaakt. Het zal je kind enorm helpen als jij je eigen gevoelens kunt herkennen en er eerlijk over kunt zijn.
    • Voor een hooggevoelige kind is het moeilijk te geloven als hij zelf wel alles van iedereen ziet, inclusief hoezeer andere mensen zichzelf wel degelijk vergelijken op subtiele wijze vergelijke met de rest, dat ze zich geen zorgen hoeven te maken over wat anderen denken.
      Als gevolg van dit voortdurend gewaarzijn van anderen, kan een hooggevoelige kind besluiten de behoeften van anderen op de eerste plaats te laten komen en hen (en het hooggevoelige kind zelf) zo de emotionele pijn te besparen. Dit gebeurt meestal niet bewust en het kan zijn dat een dergelijke aanpassing zich alleen bij bepaalde personen voordoet. Bij anderen, bijvoorbeeld jouzelf, kan je hooggevoelige kind zeer opvliegend, uitgesproken en veel eisend zijn.
    • Wat kan je doen om dit gewaarzijn van de gevoelens van anderen tot iets waardevols te maken? Enkele basistips:
      • Wees je ervan bewust hoe je omgaat met je eigen gewaarzijn van de gevoelens van anderen. Als je het probleem van je zorgen maken over wat anderen van je denken ontkent, zal je kind zich slecht voelen , omdat hij zich daar wel zorgen over maakt. Een van de geneugten (en beproevingen) van kinderen hebben, is dat je wordt gedwongen na te denken over de grote vragen des levens.
      • Leer je kind wat je kunt doen, zoals bij elkaar gaat zitten tijdens de feestdagen aan het eind van het jaar om uit te kiezen welke doelen jullie gezin gaat steunen. En heb het erover wat niet helpt, zoals je voortdurend slecht voelen over het lijden van anderen. Je doet wat je kunt en gaat weer door. Met betrekking tot je bewust zijn van het oordeel van anderen, kun je de “fiftyfiftyregel” toe passen. Je kunt er van uitgaan dan vijftig procent van de mensen het leuk vindt wat e doet en vijftig procent niet. Je kunt dus net zo goed doen wat volgens jou het beste is. Je kunthet toch niet iedereen naar de zin maken.
      • Ga na hoe je evenwicht creëert tussen de behoeften van anderen en die van jezelf. Kijk naar je eigen vermogen om “nee” te zeggen of je niets aan te trekken van de mening van anderen als die niet juist voelt. Je kind zal je nadoen.
      • Leer je kind dat het recht heeft om nee te zeggen of de mening van een ander te negeren.
      • Wees voorzichtig dat je niet te veel van je eigen zorgen of oordelen over anderen met je kind deelt. hooggevoelige kinderen kunnen fantastische vrienden, vertrouwelingen en raadgevers worden, vooral voor ouders zonder intieme, begripvolle partner. Dat is echter zelfs voor het meest wijze kind te veel.
      • Om het besef van zijn eigen behoeften en verlangens te versterken, moet je hem zo vaak mogelijk zijn eigen keuze laten maken. Zelfs als je kind er traag in is of jij denkt te weten wat voor hem de beste keuze is. Als zijn behoefte in conflict is me die van een ander, iemand mishaagt of als iemand zegt dat zijn keuze stom is of van een slechte smaak getuigt, zeg dan tegen je kind dat het gepast is om een advies dat redelijk klinkt en met goede bedoelingen wordt gegeven kort en beleefd te overwegen, maar dat hij het recht heeft er zijn eigen mening en behoeften op na te houden en om te leren van zijn eigen ervaringen.
      • Zorg ervoor dat de wensen van alle gezinsleden zoveel mogelijk gelijkelijk worden gehoord en gerespecteerd.
  5. Behoedzaamheid bij nieuwe, mogelijke gevaarlijke situaties
    • Omdat sensitieve kinderen in elke situatie zo veel zien, zullen ze zelfs in vertrouwde situaties nieuwe aspecten opmerken. Aangezien onze cultuur een avontuurlijke instelling bewondert en aanmoedigt, zijn vaak alleen ouders op de hoogte van de geheime voorzichtige kant van hun kind. Enkele aanbevelingen:
    • Denk aan de voordelen van het voorzichtige gedrag van je kind, dit voorkomt dat je teleurgesteld raakt wanneer het niet zo “cool” lijkt.
    • Bekijk het vanuit het gezichtspunt van je kind.
    • Wijs op wat wel bekend is of wat lijkt op eerdere situaties die je kind zich meester heeft gemaakt.
    • Ga stap voor stap. Zet kleine en makkelijke stapjes, zodat je kind nauwelijks kan protesteren en zeker kan zijn dat het goed gaat en ze een goede indruk zal maken.
    • Zorg ervoor dat je kind zich terug kan trekken (als dat mogelijk is zonder dat hij daarmee in verlegenheid gebracht wordt).
    • Als je wilt dat je kind blijft openstaan voor nieuwe situaties, dan is succes de sleutel. Vergeet niet dat alle hooggevoelige kind een er-op-af-systeem hebben. Ze willen ook op onderzoek uit, zolang de risico’s niet te groot lijken. Wijs hen dus op alle voordelen van het op onderzoek uit gaan (zonder te overdrijven) terwijl je risico’s zo klein mogelijk maakt.
  6. Anders zijn trekt aandacht
    • De zesde uitdaging van het opvoeden van een hooggevoelige kind heeft niet direct te maken met de eigenschap zelf, maar met hoe anderen ertegenaan kijken.
    • Onderzoek je eigen houding naar deze eigenschap
    • Praat met je kind over de eigenschap. Erken de problemen die erdoor worden veroorzaakt, maar wijs ook op de waardevolle kanten. Negeren dat je kind anders, is werkt niet. Je zwijgen is veelzeggender dan woorden.
    • Denk na over hoe je zelf wilt reageren op commentaar van anderen, met name in situaties dat je kind erbij is. Als je een aantal gefundeerde en intelligente antwoorden hebt bedacht, kun je vrijwel onoverwinnelijk worden op dit gebied, aangezien de meeste mensen slecht geïnformeerd zijn.
    • Wanneer je kind oud genoeg is om iets meer te begrijpen van culturen en psychologie, geef dan wat uitleg over de wortels en de geschiedenis van hoe mensen reageren op sensitiviteit. Hoe sensitiviteit in sommige culturen wordt bewonderd en als dat niet het geval is, hoe sommige mensen, vooral mannen, zo bang zijn om een dergelijke eigenschap bij zichzelf te ontdekken, da ze er heel vreemd mee kunnen omgaan.
    • Bescherm je kind tegen aandacht, lof of medelijden die misplaatst zijn.

Omdat hooggevoelige kinderen extra gevoelig kunnen zijn voor de manier waarop ze gecorrigeerd worden, zijn de onderstaande basisstappen wellicht goed om in je achterhoofd te houden.

  1. Ga na of er bij jou of je kind nu sprake is van een overprikkeling. Als een van de twee of beiden overprikkeld zijn, kalmeer dat eerst jezelf en vervolgens je kind. Als je niet eerst de controle over jezelf hervindt, kun je ook de kind niet helpen zijn zelfbeheersing terug te vinden. Als kinderen sterk overprikkeld zijn, kan het twintig minuten of langer duren voordat ze zich weer normaal voelen.
  2. Luister en toon medeleven. hooggevoelige kinderen moeten zich gehoord voelen, aangezien ze vaak diepe gevoelens of goede redenen hebben voor wat ze hebben gedaan en ze taken in hoge mate gedesillusioneerd door onrecht.
  3. Herhaal de gedragsregels en , als je kind oud genoeg is, de redenen ervoor.
  4. Bepaal of je verdere maatregelen moet nemen.
  5. Formuleer wat je kind in toekomstige situaties kan doen.

Ook is het belangrijk op de hooggevoeligheid met je kind te bespreken.

Het spreekt voor zich dat de manier waarop je dit doet aangepast is aan de leeftijd van het kind. Maak je kind duidelijk dat het er niet alleen in staat, dat er een heleboel andere hooggevoelige mensen zijn. Het kan helpen om op zoek te gaan naar mensen die je kind kent en bewondert en die (waarschijnlijk) ook hoog sensitief zijn.
Vertel dat iedereen bepaalde karaktereigenschappen heeft die eruit springen. Wanneer je kind zich beklaagt dat hij hooggevoelig is, kom dan met een voorbeeld van een situatie waarin het juist een voordeel was. Ben verder ook eerlijk op welke punten je kind volgens jou kan veranderen en op welke waarschijnlijk niet.

De ervaring leert dat hooggevoelige kinderen ook op medisch gebied anders kunnen reageren dan niet hooggevoelige kinderen. Enkele feiten waar je rekening mee moet houden als je naar een arts gaat:

  1. Hooggevoelige kinderen zijn gevoeliger voor pijn. Daardoor kunnen hooggevoelige kinderen meer klagen en krijgen ze meer tests en medicatie dan nodig is. Aan de andere kant zijn er ook hooggevoelige kinderen die hun symptomen verzwijgen. Het is dus belangrijk om te weten of je kind overdrijft of verzwijgt.
  2. Ze hebben vaker hoofdpijn
  3. Ze zijn banger voor injecties
  4. Ze kunnen minder goed tegen een ziekenhuisopname
  5. Ze hebben vaker allergieën

Zoals bij alles zijn er zowel leuke en minder leuke kanten aan hooggevoeligheid. Volgens Elaine Aron zijn onderstaande punten de vreugden die alleen ouders van hooggevoelige kinderen kennen:

  • Zelfs de problemen hebben hun positieve kant. Door het begrip en de ondersteuning te bieden die je kind nodig heeft, zal je hooggevoelige kind een diepe waardering voor je voelen.
  • Je kind zorgt ervoor dat je je meer bewust wordt van alles en laat je kennismaken met schoonheid, nuances, subtiele sociale verschijnselen en levensvragen waar je anders niet zij zou stilstaan.
  • Jullie relatie zal zich verdiepen. Je zult moeten leren ontvankelijk te zijn voor de momenten waarop je kind meer nabijheid wil, evenals de momenten waarop hij op zichzelf wil zijn.
  • Je hebt een kind dat jou ziet, zowel de bewuste delen als de onbewuste, waardoor jij gedwongen wordt je meer bewust te worden van jezelf.
  • Je zult je goed opgevoede hooggevoelige kind zien opgroeien tot iemand die in staat is tot een verbazingwekkend diep gevoelsleven en vreugde kan beleven aan het gehele scala van innerlijke en uiterlijke schoonheid.
  • Je zult zien dat je goed opgevoede hooggevoelige kind een uitzonderlijke bijdrage levert aan de wereld, of dat nu achter de schermen is of als middelpunt. Omdat sensitieve mensen zulke scherpzinnige waarnemers en denkers zijn, zijn ze van oudsher de uitvinders, beleidsmakers, genezers, geschiedkundigen, wetenschappers, kunstenaars, docenten, raadgevers en spiritueel leiders. Ze zijn adviseurs van vorsten en krijgers, de zieners en de profeten. In hun leefomgeving zijn ze vaak de opinieleiders, degenen naar wie mensen toegaan om te vragen wat ze moeten stemmen of hoe ze een familieprobleem moeten oplossen. Ze zijn buitengewone ouders en partners. Ze zijn medelevend en zeer begaan met maatschappelijke rechtvaardigheid en het milieu.

 

Leerkrachten

Aandachtspunten en tips voor leerkrachten van hooggevoelige kinderen

Zoals bij informatie al gezegd wordt is het vanzelfsprekend dat ieder kind binnen het onderwijs benaderd wordt op een individuele wijze en kan leren op een manier die voor hem of haar het beste werkt. Hoogsensitieve kinderen vormen daarbij geen uitzondering. Bovendien is het belangrijk eigenschappen van leerlingen niet te stigmatiseren en dus geen uitzonderingen te maken wanneer dat niet nodig is.

Hooggevoeligheid is een aangeboren karaktertrek, die bij onderkenning door de leerkracht en het kind geen problemen hoeft op te leveren, maar wel aandacht vraagt. Wanneer leerkrachten bewuster met deze groep kinderen om gaan, kan voor die kinderen een beter pedagogisch klimaat ontstaan binnen de school.

Er hoeven geen grote aanpassingen gedaan te worden om hooggevoelige kinderen een fijne schooltijd te bezorgen. Het belangrijkste is het signaleren van knelpunten door de leerkrachten, bewustwording van het feit dat sommige kinderen een gevoeliger afgestemd systeem bezitten dan andere kinderen. Veel problemen kunnen voorkomen worden door eens kritisch te kijken naar eigen handelen en indeling van het schoolwerk en schoolruimten. Kinderen kunnen zelf zeer gericht informatie geven, wat voor hen nodig is om goed/beter te functioneren. Neem het kind serieus want dit wordt nog te vaak te weinig gedaan wordt door de leerkrachten.

Kinderen kunnen heel goed in staat om aan te geven wat zij nodig hebben op school. Wat vooral belangrijk is dat zij zich veilig voelen in de klas en bij de leerkracht, rustig hun werk kunnen doen en duidelijkheid hebben over de taken die van hen verwacht worden. Kinderen kunnen zelf aan te geven op welke punten verbeteringen voor hen mogelijk zijn, waar ze zelf iets aan kunnen doen en waar de school iets aan zou kunnen veranderen, zodat het voor hen prettiger wordt op school.

Aandachtspunten en tips:

(meer…)

Kenmerken HSP

Het belangrijkste kenmerk is dat hooggevoelige kinderen voortdurend nadenken over alles wat ze waarnemen.
Ze zijn intuïtief ingesteld en wanneer ze niet uitkijken, krijgen ze een overschot aan prikkels binnen. Ze zien sneller dan anderen wanneer er iets mis is, of mis dreigt te gaan. Ze zijn zorgvuldig en precies. Je kunt dus stellen dat ze alles wat hun systeem binnenkomt op een diep niveau verwerken.
Kinderen met HSP zien sneller dan andere kinderen maar ook volwassenen wanneer er iets mis is, of mis dreigt te gaan. Doordat ze voortdurend nadenken over alles wat ze waarnemen, verwerken ze alles wat hun systeem binnenkomt op een diep niveau.
Amerikaans psychologe Elaine N. Aron heeft onderzoek gedaan en komt in haar boek het hoogsensitieve kind tot onderstaande kenmerken.

De kenmerken van hooggevoelige kinderen kun je verdelen in vier categorieën: lichamelijk; emotioneel; mentaal; spiritueel. Deze kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben dus vooral betekenis in hun onderlinge samenhang.

 

Kenmerken op lichamelijk gebied:

  • veel zien, kleine veranderingen waarnemen.
  • graag ‘langs de kant’ staan om te observeren.
  • scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel ‘hard’ noemen.
  • geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals labeltjes in kleding.
  • intens reageren op lichamelijke pijn.
  • Subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden.
  • gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel ‘fel’ noemen.

Kenmerken op emotioneel gebied:

  • aanvoelen van stemmingen en emoties.
  • zich snel zorgen maken.
  • toetrekken naar kinderen die enigszins buiten ‘de groep’ vallen.
  • behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen.
  • moeite hebben met veranderende omstandigheden.
  • de kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen.
  • tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie of omgeving te wennen .
  • groot inlevingsvermogen in de gevoelens van anderen.
  • niet van verrassingen houden.
  • op jonge leeftijd al in staat zijn tot zelfreflectie.
  • niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan.

Kenmerken op mentaal gebied:

  • een goed geheugen hebben.
  • voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken.
  • snel van de ene gedachte naar de andere associëren .
  • diepzinnige vragen stellen.
  • eindeloos willen weten ‘waarom’.
  • resultaten van rekenen blijven achter bij de rest van de vakken.
  • een goed gevoel voor vreemde talen hebben, maar die graag in de praktijk leren via gesprekken (liever dan uit een boekje).
  • kennis op school niet letterlijk willen/kunnen reproduceren, maar liever creatief toepassen .
  • moeite hebben met structureren en organiseren.
  • een hekel hebben aan oefenen en herhalen.
  • dichtklappen of zenuwachtig worden bij feitelijke, gesloten vragen.
  • liever belevend lezen dan begrijpend lezen.

Kenmerken op spiritueel gebied:

  • eigen wijsheid, heel gericht de eigen weg volgen.
  • vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn.
  • zeer hechten aan de waarheid.
  • gericht zijn op liefde en vrede.
  • diep nadenken over levensvragen.
  • sterke binding hebben met de natuur (planten, dieren).
  • blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen.
  • wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen (‘mediator’).

Sommige kinderen laten paranormale of spirituele kenmerken zien.
Deze kenmerken zijn niet kenmerkend voor alle hoogsensitieve kinderen, maar kunnen bij enkele van hen wel overduidelijk aanwezig zijn:

  • geesten of entiteiten ervaren.
  • communiceren met elfjes, kabouters etc..
  • telepathische vermogens bezitten.
  • gebeurtenissen voorzien.
  • licht en kleuren (aura’s) waarnemen.
  • herinneringen aan vorige levens hebben.

HSP informatie

In iedere klas zijn er kinderen met HSP, ook al merken leerkrachten dit niet altijd op.

Kinderen met HSP hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel. Door dit zeer gevoelige zenuwstelsel nemen ze veel waar van de wereld om hen heen. Kleine details vallen hen op. Je zou het kunnen zeggen dat kinderen een filter hebben om een selectie te maken van welke informatie binnen komt wen welke informatie niet belangrijk is. Bij HSP-ers is dit filter anders van samenstelling. Dit betekent dat bij deze kinderen er dus minder wordt gefilterd voordat het bij hen binnenkomt.
Vergelijk het maar met een zeefje van de zandbak. Wanneer je daar zand in schept uit de zandbak en je gaat zeven, blijven er steentjes en stokjes in het zeefje liggen. Zo werkt het eigenlijk ook bij mensen. Alleen bij hooggevoelige kinderen komt het zand meteen helemaal binnen zonder dat het gezeefd is. Dat houdt in dat er dus veel meer informatie binnen komt dan bij een gemiddeld persoon. Je begrijpt dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken.
Wanneer er voor een langere periode prikkels blijven binnenkomen, kun je overprikkeld raken. Dit kan ook gebeuren als er in een korte tijd juist heel veel prikkels binnenkomen. Je begrijpt dat overprikkeling dus het grootste probleem is voor hooggevoelige kinderen. Je zou dus kunnen zeggen dat zij  als het ware gevoeligere antennes hebben. Deze zorgen er voor dat zij indrukken dieper en intenser opnemen dan niet minder gevoelige kinderen.

Wanneer hooggevoeligheid niet herkend wordt kan het gedrag van een hooggevoelig kind dat overprikkelt is, door de leerkracht als storend gedrag worden gezien. Deze leerlingen voelen zich op hun beurt niet serieus genomen of onrechtvaardig behandeld. Wellicht is het probleem dat er veel onduidelijkheid bestaat over de term hooggevoeligheid. Mensen denken soms dat het ‘iets van deze tijd is’ of dat je ’erin moet geloven’. Hieronder kun je meer lezen over wat het nu wel is en wat het doet met een kind.

In vakliteratuur kom je verschillende benamingen tegen voor hooggevoelige kinderen. De termen hooggevoelig, hoogsensitief, HSK (Hoog Sensitief Kind) en HSP ( Hoog Sensitieve Persoon) worden gebruikt.  Diverse informatie over hoogsensitiviteit is in een gevoelsmatige of spirituele context geschreven, waardoor een praktische binding zijn met het onderwijs zeer klein lijkt te zijn. Je hoort dan ook vaak dat leerkrachten HSP associëren met zweverigheid of verlegen gedrag. Ze zijn van mening dat een kind er wel overheen groeit. Gelukkig zijn er ook andere leerkrachten die benieuwd zijn maar weten niet goed hoe ze deze kinderen kunnen herkennen.

In vrijwel iedere klas zitten één of meer hoogsensitieve kinderen. Vaak wordt aan andere stoornissen gedacht wanneer kinderen ander gedrag laten zien dan het gangbare. Er is door LiHSK onderzoek gedaan en daaruit blijkt dat er een kans van slechts 11 % is dat bij gedrag van een kind in de klas wordt gedacht aan hooggevoeligheid. Uit het onderzoek van Aron is gebleken dat 15-20% van de mensen deze eigenschap bezit. Het is iets dat met het karakter van een kind te maken heeft. Al onze karaktereigenschappen zijn aangeboren en dus zeer wezenlijke aspecten van ons gedrag. Ze zijn genetisch bepaald en over het algemeen vanaf onze geboorte aanwezig.

Het belangrijkste kenmerk is dat hooggevoelige kinderen voortdurend nadenken over alles wat ze waarnemen. Ze hebben een fijn onderscheidingsvermogen. Ze zijn intuïtief ingesteld en wanneer ze niet uitkijken, krijgen ze een overschot aan prikkels binnen. Ze zien sneller dan anderen wanneer er iets mis is, of mis dreigt te gaan. Ze zijn zorgvuldig en precies. Je kunt dus stellen dat ze alles wat hun systeem binnenkomt op een diep niveau verwerken.

Amerikaans psycholoog Elaine N. Aron heeft onderzoek gedaan en komt tot de volgende kenmerken:

Kenmerken van hooggevoelige kinderen:

(meer…)

Overprikkeld

Hooggevoelige kinderen hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel.

Dit betekent dat bij deze kinderen er dus minder wordt gefilterd voordat het bij hen binnenkomt.
Vergelijk het maar met een zeefje van de zandbak. Wanneer je daar zand in schept uit de zandbak en je gaat zeven, blijven er steentjes en stokjes in het zeefje liggen. Zo werkt het eigenlijk ook bij mensen. Alleen bij hooggevoelige kinderen komt het zand meteen helemaal binnen zonder dat het gezeefd is. Dat houdt in dat er dus veel meer informatie binnen komt dan bij een gemiddeld persoon. Je begrijpt dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken.
Wanneer er voor een langere periode prikkels blijven binnenkomen, kun je overprikkeld raken. Dit kan ook gebeuren als er in een korte tijd juist heel veel prikkels binnenkomen. Je begrijpt dat overprikkeling dus het grootste probleem is voor hooggevoelige kinderen.

 

Hieronder geef ik enkele tips die je bij overprikkeling kunt uitvoeren

  • Het belangrijkste is dat je weer gaat aarden ook wel gronden genoemd.
    Dat kun je o.a. doen door gebruik te maken van buikademhaling. Leg je hand op je buik en laat door middel van diep adem te halen je hand naar voren en weer terug gaan.
    Concentreer je op je ademhaling en op je voeten. Beweeg je tenen als je iets spannend vindt of als je weer uit je hoofd wil komen. Dat brengt ons bij het volgende puntje
  • Ben je bewust van je houding.
    Je houding kan je helpen om je beter te voelen maar ook om je minder goed te voelen. Wanneer je houding goed is, kun je je prikkels beter verwerken. Wanneer je je voeten stevig op de grond zet, kun je beter aarden en kan energie beter door je lichaam stromen. Zorg dat je je voetzolen goed voelt (je gewicht goed verdeeld over je voeten) en dat je je knieën niet op slot zet dus licht gebogen.
    Wanneer je rechtop staat, straal je meer zelfvertrouwen uit dan wanneer je je schouders laat hangen. Wanneer je speelt met je houding kun je je ook beter gaan voelen omdat je je bewust bent van welke houding je aanneemt.
  • Je kunt knuffelen met iemand die je dierbaar is. Dit kan een mens maar ook een dier zijn. Wanneer zij op een ontspannen manier door je haren friemelen of je masseren kan dit ontspannend en rustgevend werken.
    Het ontvangen van een Acces Bars behandeling is ook heerlijk rustgevend.
  • Je kunt gaan douchen.
    Dit kan letterlijk door onder een douche te stappen maar je kunt het je ook voorstellen dat je onder een douche staat. Dan visualiseer of fantaseer je dat het water over je lijf stroomt en alles wat je te veel aan prikkels hebt meegekregen in het douche-putje met het water verdwijnt.
  • Zorg dat je gezond eet en drinkt.
    Wanneer je gezond eet en drinkt krijg je de juiste voedingsstoffen binnen. Wellicht is er wel een voedingsstof waar je op reageert en daar juist rustiger of drukker van wordt.
    Wanneer je voldoende water drinkt, kan het water afvalstoffen meenemen en die plas je dan weer gewoon uit. (Ze zeggen niet voor niets dat je veel water moet drinken.)
  • Bewaak je persoonlijke ruimte
    Hiermee bedoel ik dat je iets creëert om jouw energie bij jou te houden en energie van anderen niet zo heftig bij je binnen te laten komen. Dit kun je op verschillende manieren doen. Je kunt je voorstellen dat je in een bubbel zit en dat anderen niet door de bubbel heen kunnen komen. Of je hebt een tropisch eiland waar je op staat en de anderen staan op hun eilandjes in de oceaan en kunnen dus niet meteen bij jouw eiland komen. Ook zijn er kinderen die zich voorstellen dat ze een magische jas aan doet die hen kan helpen.
  • Praat met iemand over waarom je je niet fijn voelt of waarom je te veel prikkels binnen hebt gekregen.
    Misschien kan hij of zij je helpen om er iets aan te doen. Of als je alleen een luisterend oor wil, kun je dat ook aangeven.
  • Dagboek
    Wanneer je niemand hebt waar je je gedachten mee wil delen kan het je ook helpen om je gedachten en gevoelens op te schrijven. Er wordt wel eens gezegd dat je het van je af moet schrijven. Dat doe je door alles op te schrijven. Op die manier kan het gebeuren dat je je al beter gaat voelen. Maar ook dat je dierbare herinneringen kunt bewaren en later nog eens terug lezen.
    Schrijf ook dingen op die je niet wil vergeten of waar je je zorgen over maakt. Op die manier kun je je hoofd even voor andere dingen gebruiken en kun je je dagboek erbij pakken als je er zelf bewust voor kiest om er weer aan te denken.
    En een dagboek betekent niet dat je er iedere dag in hoeft te schrijven, je kunt er in schrijven op een dag dat je het nodig hebt.
  • Stop oordopjes/propjes in oren als je heel gevoelig bent voor geluiden
    Dat geldt voor zowel harde als zachte geluiden. Want ook aan zachte geluiden kun je je storen.
  • Even chillen, relaxen of ontspannen
    Het is belangrijk om op tijd even rustig aan te doen. Op die manier geef je je lichaam de kans om al je opgedane prikkels te verwerken. Hoe je dat dat doet is heel persoonlijk. Sommige kinderen willen lekker in het gras liggen of juist in een hangmat. Andere kinderen willen muziek luisteren. Weer andere kinderen willen juiste even lekker de natuur in of samen zijn met een huisdier. Ontspannen kun je op diverse manieren doen.
    Denk maar eens aan:

    • Maak tijd vrij om te mediteren of te visualiseren
    • Teken of kleur een mandala
      Het inkleuren of intekenen van mandala’s maakt dat je rustig wordt.
      Het zorgt ervoor dat je je beter kunt afsluiten voor prikkels van buiten en je kunt je weer beter concentreren. Lees meer over mandala’s door op de link te klikken.
    • Even lachen of gekke bekken trekken maakt je hoofd leeg en ontspant je hele lijf.
      Wist je dat gapen, niezen of boeren manieren zijn om spanning kwijt te raken?
    • Buitenspelen of sporten helpt!
      Door je lichamelijk in te spannen kun je je hoofd ontspannen.
    • Doe Yoga-oefeningen

Nog meer tips?
Kijk dan in dit boek:

Boekenlijst

Natuurlijk komt op deze boekenlijst als eerste het door mij geschreven boekje te staan:

Wil je meer lezen over Luisterkind?

Interessante boeken over HSP:


Vind je het leuk om zo nu en dan eens een (orakel)kaartje te trekken?

HSP

Hooggevoelige kinderen

De laatste tijd hoor je steeds meer over hooggevoelige of hoogsensitieve kinderen. Dat is ook niet zo gek want in vrijwel iedere klas zitten één of meer hooggevoelige kinderen. Vaak wordt aan andere stoornissen gedacht wanneer kinderen ander gedrag laten zien dan het gangbare. Er is door LiHSK onderzoek gedaan en daaruit blijkt dat er een kans van slechts 11 % is dat bij gedrag van een kind in de klas wordt gedacht aan hooggevoeligheid.

Omdat er nog veel onbekendheid is bij leerkrachten heb ik speciaal voor leerkrachten en ouders van hooggevoelige kinderen een informatieve website gemaakt.

Je kunt hier de volgende informatie vinden:

  • Informatie over HSP
    HSP is iets waarmee je geboren wordt. Hoe anderen je behandelen, zal bepalen of jij er goed mee leert omgaan. Hier meer informatie over HSP voor ouders en school.
  • Kenmerken van HSP
    Bij HSP-kinderen herkennen we kenmerken uit alle vier de categorieën.  De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben vooral betekenis in onderlinge samenhang.
  • Vragenlijst voor ouders over HSP
    Is het kind hoogsensitief? Op deze pagina vind je de HSP Vragenlijst voor ouders.
  • Informatie voor ouders
    Het opvoeden van hooggevoelige kinderen vraagt om een aantal aandachtspunten.
  • Informatie voor leerkrachten
    Aandachtspunten en tips voor leerkrachten van hooggevoelige kinderen
  • Informatie voor kinderen
    Als je hooggevoelig bent, neem je veel waar. Je hebt meer tijd en rust nodig om deze indrukken te verwerken. Hier vind je tips om ze beter te kunnen verwerken.
  • Overprikkeld raken en wat dan?
    Wanneer er gedurende een langere tijd of op een hogere frequentie prikkels blijven binnenkomen kunnen HSP-ers overprikkeld raken. Hier enkele tips voor thuis en in de klas
  • Yoga in de klas
    Yoga kan op een school gegeven worden. Het is ook mogelijk om bepaalde yogaoefeningen of yogaspelen te verwerken in een gymles.Het kan zelfs gewoon in de klas.
  • Meditaties en visualisaties
    Meditatie of visualisatie is een manier waarop je kunt ontspannen. Om te leren om je te ontspannen is iets wat vaak niet zomaar vanzelfsprekend is.
  • Mandala’s kleuren
    Het helpt kinderen hun energie te bundelen. Ze worden rustiger, werken ontspannen en kunnen zich beter verdiepen in een activiteit. Kleurgebruik kan betekenisvol zijn. Nieuwsgierig? Klik dan hier
  • Braingym
    Brain-gym zijn bewegingsoefeningen die de communicatie tussen beide hersenhelften bevordert. Storingen van deze communicatie kunnen problemen geven bij het leren en het concentreren. De Brain-Gym bewegingen zijn een natuurlijk en gezond alternatief voor spanning.

 

Interessante boeken over HSP: