Yoga

Yoga kan ook op een school gegeven worden.

In Frankrijk is het bijvoorbeeld heel gewoon. Yoga kan gegeven worden in een apart uur, zoals ook lichamelijke beweging wordt gegeven. Het is ook mogelijk om bepaalde yogaoefeningen of yogaspelen te verwerken in een gymles. Het kan zelfs gewoon in de klas.

Wanneer kinderen erg druk zijn of juist erg loom, kunnen ademhalingsoefeningen en –spelletjes kinderen weer rustiger en alerter maken. Die oefeningen hebben tevens een harmoniserend effect op de kinderen. Uit Zweeds onderzoek blijkt dat vertrouwens- en samenwerkingsoefeningen waarbij de kinderen elkaar aanraken, een positieve invloed hebben op hun gedrag naar elkaar. Kinderen leren elkaar te respecteren.

Het bijzondere is, wanneer je als leerkracht je inzet voor yogaoefeningen in de klas, dit niet ten kosten hoeft te gaan van het leerplan. Kinderen zullen juist beter presteren. Kinderen krijgen door yoga meer zelfvertrouwen wat weer de schoolprestaties stimuleert.

Yoga is niet gebonden aan een ruimte.

Het kan altijd en overal mits je maar een aantal aandachtspunten in acht neemt.

  • Zorg dat kinderen vrij kunnen bewegen en niet tegen elkaar of tegen meubilair op botsen.
  • Om in een ruimte een eigen plekje te hebben kan een matje of een handdoek al voldoende zijn. Op die manier maak je het eigen plekje tastbaar voor de kinderen.
  • Maak gebruik van de spontaniteit en het enthousiasme van kinderen. Wanneer je hen ideeën in laat brengen, zijn jullie samen op een creatieve en fantasierijke manier bezig om van een les iets bijzonders te maken.
  • Tijdens ademhalingsoefeningen is het fijn als je een raam open hebt of kunt zetten zodat er frisse lucht in een ruimte kan komen.

Boekentips:

Leerkrachten

Aandachtspunten en tips voor leerkrachten van hooggevoelige kinderen

Zoals bij informatie al gezegd wordt is het vanzelfsprekend dat ieder kind binnen het onderwijs benaderd wordt op een individuele wijze en kan leren op een manier die voor hem of haar het beste werkt. Hoogsensitieve kinderen vormen daarbij geen uitzondering. Bovendien is het belangrijk eigenschappen van leerlingen niet te stigmatiseren en dus geen uitzonderingen te maken wanneer dat niet nodig is.

Hooggevoeligheid is een aangeboren karaktertrek, die bij onderkenning door de leerkracht en het kind geen problemen hoeft op te leveren, maar wel aandacht vraagt. Wanneer leerkrachten bewuster met deze groep kinderen om gaan, kan voor die kinderen een beter pedagogisch klimaat ontstaan binnen de school.

Er hoeven geen grote aanpassingen gedaan te worden om hooggevoelige kinderen een fijne schooltijd te bezorgen. Het belangrijkste is het signaleren van knelpunten door de leerkrachten, bewustwording van het feit dat sommige kinderen een gevoeliger afgestemd systeem bezitten dan andere kinderen. Veel problemen kunnen voorkomen worden door eens kritisch te kijken naar eigen handelen en indeling van het schoolwerk en schoolruimten. Kinderen kunnen zelf zeer gericht informatie geven, wat voor hen nodig is om goed/beter te functioneren. Neem het kind serieus want dit wordt nog te vaak te weinig gedaan wordt door de leerkrachten.

Kinderen kunnen heel goed in staat om aan te geven wat zij nodig hebben op school. Wat vooral belangrijk is dat zij zich veilig voelen in de klas en bij de leerkracht, rustig hun werk kunnen doen en duidelijkheid hebben over de taken die van hen verwacht worden. Kinderen kunnen zelf aan te geven op welke punten verbeteringen voor hen mogelijk zijn, waar ze zelf iets aan kunnen doen en waar de school iets aan zou kunnen veranderen, zodat het voor hen prettiger wordt op school.

Aandachtspunten en tips:

(meer…)

HSP informatie

In iedere klas zijn er kinderen met HSP, ook al merken leerkrachten dit niet altijd op.

Kinderen met HSP hebben een zeer gevoelig zenuwstelsel. Door dit zeer gevoelige zenuwstelsel nemen ze veel waar van de wereld om hen heen. Kleine details vallen hen op. Je zou het kunnen zeggen dat kinderen een filter hebben om een selectie te maken van welke informatie binnen komt wen welke informatie niet belangrijk is. Bij HSP-ers is dit filter anders van samenstelling. Dit betekent dat bij deze kinderen er dus minder wordt gefilterd voordat het bij hen binnenkomt.
Vergelijk het maar met een zeefje van de zandbak. Wanneer je daar zand in schept uit de zandbak en je gaat zeven, blijven er steentjes en stokjes in het zeefje liggen. Zo werkt het eigenlijk ook bij mensen. Alleen bij hooggevoelige kinderen komt het zand meteen helemaal binnen zonder dat het gezeefd is. Dat houdt in dat er dus veel meer informatie binnen komt dan bij een gemiddeld persoon. Je begrijpt dat dit meer tijd en energie vraagt om dit allemaal te verwerken.
Wanneer er voor een langere periode prikkels blijven binnenkomen, kun je overprikkeld raken. Dit kan ook gebeuren als er in een korte tijd juist heel veel prikkels binnenkomen. Je begrijpt dat overprikkeling dus het grootste probleem is voor hooggevoelige kinderen. Je zou dus kunnen zeggen dat zij  als het ware gevoeligere antennes hebben. Deze zorgen er voor dat zij indrukken dieper en intenser opnemen dan niet minder gevoelige kinderen.

Wanneer hooggevoeligheid niet herkend wordt kan het gedrag van een hooggevoelig kind dat overprikkelt is, door de leerkracht als storend gedrag worden gezien. Deze leerlingen voelen zich op hun beurt niet serieus genomen of onrechtvaardig behandeld. Wellicht is het probleem dat er veel onduidelijkheid bestaat over de term hooggevoeligheid. Mensen denken soms dat het ‘iets van deze tijd is’ of dat je ’erin moet geloven’. Hieronder kun je meer lezen over wat het nu wel is en wat het doet met een kind.

In vakliteratuur kom je verschillende benamingen tegen voor hooggevoelige kinderen. De termen hooggevoelig, hoogsensitief, HSK (Hoog Sensitief Kind) en HSP ( Hoog Sensitieve Persoon) worden gebruikt.  Diverse informatie over hoogsensitiviteit is in een gevoelsmatige of spirituele context geschreven, waardoor een praktische binding zijn met het onderwijs zeer klein lijkt te zijn. Je hoort dan ook vaak dat leerkrachten HSP associëren met zweverigheid of verlegen gedrag. Ze zijn van mening dat een kind er wel overheen groeit. Gelukkig zijn er ook andere leerkrachten die benieuwd zijn maar weten niet goed hoe ze deze kinderen kunnen herkennen.

In vrijwel iedere klas zitten één of meer hoogsensitieve kinderen. Vaak wordt aan andere stoornissen gedacht wanneer kinderen ander gedrag laten zien dan het gangbare. Er is door LiHSK onderzoek gedaan en daaruit blijkt dat er een kans van slechts 11 % is dat bij gedrag van een kind in de klas wordt gedacht aan hooggevoeligheid. Uit het onderzoek van Aron is gebleken dat 15-20% van de mensen deze eigenschap bezit. Het is iets dat met het karakter van een kind te maken heeft. Al onze karaktereigenschappen zijn aangeboren en dus zeer wezenlijke aspecten van ons gedrag. Ze zijn genetisch bepaald en over het algemeen vanaf onze geboorte aanwezig.

Het belangrijkste kenmerk is dat hooggevoelige kinderen voortdurend nadenken over alles wat ze waarnemen. Ze hebben een fijn onderscheidingsvermogen. Ze zijn intuïtief ingesteld en wanneer ze niet uitkijken, krijgen ze een overschot aan prikkels binnen. Ze zien sneller dan anderen wanneer er iets mis is, of mis dreigt te gaan. Ze zijn zorgvuldig en precies. Je kunt dus stellen dat ze alles wat hun systeem binnenkomt op een diep niveau verwerken.

Amerikaans psycholoog Elaine N. Aron heeft onderzoek gedaan en komt tot de volgende kenmerken:

Kenmerken van hooggevoelige kinderen:

(meer…)